Güvenlik
İlk Yardım ve Acil Durumlarda Güvenlik Protokolü
İlk yardımın altın kuralı: "Önce kendi güvenliğin, sonra çevre güvenliği, en son kazazede."
Güvenliği sağlanmamış bir olay yerinde yapılan müdahale, ilk yardımcıyı da kazazedeye dönüştürerek acil durumun boyutunu ikiye katlar.
1. İlk Yardımcının Kendi Güvenliği (Kişisel Korunma)
Müdahaleye başlamadan önce kendinizi biyolojik ve fiziksel risklere karşı koruyun:
Biyolojik Korunma (Bulaşıcı Hastalıklar):
Kan, vücut sıvıları ve açık yaralarla temasta mutlaka medikal nitril/lateks eldiven kullanın.
Eldiven yoksa temiz bir poşet veya su geçirmez bir bariyerle ellerinizi koruyun.
Suni solunum sırasında doğrudan teması kesmek için solunum maskesi (cep maskesi) veya koruyucu filtreli tülbent/bez kullanın.
Fiziksel Korunma:
Cam kırıkları, sivri metaller veya enkaz parçaları bulunan alanlarda koruyucu ayakkabı/bot giyilmeden içeri girilmemelidir.
Baş ve göz koruması gereken riskli alanlarda (çökme, kıvılcım) baretsiz ve gözlüksüz durmayın.
2. Olay Yeri Güvenliği (Çevre ve Risk Yönetimi)
Olay yerindeki tehlike kaynağını tespit edip etkisiz hale getirmeden yaralının yanına yaklaşmayın:
| Tehlike Türü | Güvenlik Önlemi | Kritik Uyarı |
| Trafik & Yol | Reflektör yerleştirin (şehir içi 30m, otoyol 150m), dörtlüleri yakın, fosforlu yelek giyin. | Asla sırtınızı akan trafiğe dönmeyin. |
| Elektrik Çarpması | Ana şalterden elektriği kesin. Yüksek gerilimde en az 10-15 metre uzakta durun. | Kazazedeye iletken bir cisimle veya çıplak elle kesinlikle dokunmayın. |
| Gaz Kaçağı / Yangın | Ortamı derhal havalandırın, bina/tüp vanalarını kapatın. | Elektrik düğmelerine basmayın, çakmak/kibrit yakmayın, cep telefonu kullanmayın. |
| Kimyasal Sızıntı | Rüzgarı arkanıza alarak alandan uzaklaşın; koklama veya dokunma yapmayın. | Zehirli gazlar havadan ağır olup çukur yerlerde toplanır; yüksek noktalara geçin. |
| Göçük / Çökme | Sarsıntı veya ikinci bir çökme riski varsa kesinlikle enkaz altına girmeyin. | Kurtarma ekiplerini (AFAD/İtfaiye) bekleyin. |
3. Kazazedenin Güvenliği
Zorunlu Olmadıkça Kıpırdatmayın: Yangın, patlama, çökme veya zehirli gaz gibi doğrudan bir hayati tehdit yoksa kazazedeyi asla yerinden oynatmayın.
Omurga Koruması: Trafik kazası veya yüksekten düşmelerde boyun ve omurilik hasarı varsayılmalıdır. Kazazedenin baş-boyun-gövde eksenini düz tutun, başını sağa sola çevirmesini engelleyin.
İkincil Tehlikelerden Koruma: Yaralıyı aşırı soğuktan (hipotermi) veya aşırı güneşten (ısı çarpması) korumak için üzerine termal örtü veya mont örtün, zeminden gelecek soğuğa karşı yalıtım sağlayın.
Güvenlik Kontrol Sıralaması (Hızlı Hatırlatma)
Dur ve Gözlemle: Tehlike kaynağı nedir? (Ateş, gaz, elektrik, trafik, çöken yapı).
Tehlikeyi İzole Et: Şalteri indir, kontağı kapat, vanayı çevir, alanı işaretle.
112'ye Net Bilgi Ver: Tehlike türünü ve özel ekip (itfaiye, AFAD, elektrik arıza vb.) ihtiyacını bildirin.
Kişisel Bariyerini Tak: Eldivenini giy, güvenli yaklaşma rotasından yaralıya ulaş.